Орал: Саяхат нұсқаулығы, бағалар және тегін тұру · 2026

OOOralbek Otegulov2015 ж. 29 қар.Оқу

America was created for everyone and it is full of fun. You can live there as you want. Of course under the American laws. You have the rights and duties. If you are under 21, you can’t drink alcohol. It’s prohibited by Federal law. During my trip in America I found a lot of friends from different countries of the world. Most of my friends are from Bulgaria, Ukraine, Moldova, Romania and Turkey etc. We are still keeping in touch. Some of them invited me to see their countries. And I decided to write something about them. The first person who I met in Rehoboth Beach was Mirela Balan – helpful Balkan girl. She is very friendly, intelligent, attractive, beautiful and clever. She is from Romania and she has been living in America for some years. When I was working in Corner Grille as kitchen assistant, she also worked there as waitress. She is really nice person and true friend. I dream to see her again and I believe that my dream will come true in one day… Рехоубас Бич әлемнің әр түпкірінен келген студенттерге толы. Көпшілігімен көшеде, автобустарда, шіркеулерде танысамыз. Келесі танысқан достарым Болгариядан келген Моника Магеранова мен Диди Илиева болды. Біз «Walmart» супермаркетіне бара жатырғанда таныстық. Моника маған телефон таңдауға көмектесті. Оған дейін 3-4 күн телефонсыз жүрдім. Иә, телефонсыз жүру де оңай шаруа емес екен. Осы кезде мен біздің өміріміз ұялы телефонға әбден байланып қалғанын түсіндім. Елде жүргендебір жағдай болса болды, бірден телефонға жүгіреміз. Осы әдетіме басып мен де қалтамда тұрған ұялы телефоныма жармасамын, қолыма алып, бетіне бір қарағаннан кейін барып оның бұл жерде маған көмектесе алмайтынын түсінемін. Сол кезде ғана барып ояндым. Айнала қаптаған адамдар болса да, менің жаным жалғыздықты сезінді. Менің ол жақта расымен де ешкімім жоқ еді. Ең болмағанда қолымда Wi-fi ұстап интернетке кіретін телефонымда жоқ. Басқаларының қолында ең болмағанда осы телефондары болды ғой. Ал менде мүлде ештеңе де болған жоқ. Ешкім үйретпесе де жылдар бойы тыраштанып үйренген француз тілінің мұндай пайдасы болмай қалды. Қолымдағы жалғыз қаруым ағылшын тілі ғана болды. Осы сәттен бастап мұның өте қуатты қару екенін түсіндім. Осы қаруды еркін меңгергенде ғана өмірім жақсара түсті. Иә, расымен де ағылшын тілі әлемдегі ең құдіретті қару. Осы қаруды әрбір қазақтың баласы жетік меңгерсе, бізді ешбір жау ала алмайды. Америкада көптеген адамдармен таныстым. Олардың бәрін жеке-жеке жазып отыру мүмкін емес. Солардың ішіндегі ең бір назар аударарлық дегендеріне ғана қысқаша тоқталып өтпекпін. Мен үшін ерекше әсер қалдырған адамның бірі Косовалық қыз Аржета Забели (Arjeta Zabeli) болды. Мен онымен 2014 – жылдың 20 тамызы күні Пенсильвания штатына барған кезде таныстым. - Hi! - Hi! - What’s your name? - Arjeta. - Oralbek .- - Nice to meet you! - Nice to meet you too! Where are you from? - Kosova. - Kosova? Oh, really? -Yes… Do you know Kosova? - Yes, I know Kosova. - Where is it? - It’s in Balkan Peninsula. Between Serbia, Albania, Montenegro and Macedonia. She was wondered and said: “You are the first person who knows Kosova. Nobody knows Kosova here”. - I know. It’s new country… That’s why most of people don’t know about it. - How do you know Kovosa? - I like politics. I know your President Ibrahim …(I couldn’t remember his last name) - Ibrahim? Our President is woman…. - I know. Your first President… Who was his last name…? - Do you mean Ibrahim Rugova? - Yes! Ibrahim Rugova. He was very nice person… Ол менің Ибрагим Ругова туралы да білетінімді білгенде қатты таң қалды. Себебі Тәуелсіздігін 2008 – жылы ғана алған Косова тұрмақ 1991 – жылы Тәуелсіздік алған Қазақстанның өзін Америкада көптеген адамдар біле бермейді. Білсе де кинодан ғана біледі. Иә, расымен де Ибрагим Ругова жақсы адам болды. Бірақ ол елінің Тәуелсідік алғанын көре алмай кетті. Тәуелсіздіктен 2 жыл бұрын 2006 – жылы 62 –ге қараған шағында дүниеден өтті. Мен сонау Балқан түбегінде орналасқан шағын ғана елдің адамдарын Америкада кездестіремін деп ешқашан да о

OOOralbek Otegulov2015 ж. 08 қар.Оқу

Американың «J1» визасы қойылған құжатымыз қолымызда. Бір белестен өттік. Бірақ әлі де болса арқаны кеңге салуға болмайтын еді. Визаның қолдарына алып тұрып баратын жерлеріне бара алмай қалған адамдар қаншама...? Осыдан сақтанған біздер визадан өтсек те жоспарымызды құпия ұстадық. Себебі «қызғаныш» деген бір қызыл ит бар. Бұл өте нәзік дүние және ол айналамыздағы кез-келген адамның қызғанышын тудыруы әбден мүмкін. Теріс пиғыл, қара ниетті бір адамның өзі біздің бүкіл жоспарымыздың күлін көкке ұшыруы мүмкін. Бәле деген аяқ астында. Кез-келген сәтте кез-келген жерден күтпеген қиындықтың шыға келуі әбден мүмкін ғой... Жұлдыз бен Аида біраз туыстары мен таныстарына айқан шығар, бірақ менің Америкаға кететінім тек санаулы адамдарға ғана белгілі болды. Астанадан келген соң арнайы барып әкеме ғана айттым. He allowed me in shocked mood. Шешем де бұл жайдан бейхабар болды. Шешесіне де айтпаған бұл қандай адам дейтін шығарсыздар...? Бірақ жағдай солай. Жатақханада қасымда бірге тұратын екі жігіт те ештеңе білген жоқ. Факультет деканы мен Университеттегі кейбір оқытушылар ғана білді. Емтихандардың бәрін алдын-ала тапсырып 2014 – жылдың 22 мамыры күні кешкісін Алматы-Мәскеу жүрдек пойызына отырып Ресей астанасына тартып кеттік. Біздің үн-түнсіз жүріп аяқ астынан ғайып болғанымыз көптеген группаластарымызға тосын сый болды. Кейбіреулері біз айтпасақ та, біздің Америкаға баратынымызды сезіп жүріпті... Пойызбен екі күн жүріп Мәскеуге де жеттік. Ресей даласы байтақ, табиғаты тамаша. Адамдары да сондай болса ғой шіркін! Айнала жап-жасыл. Ауыл шаруашылығына да, басқа шаруашылыққа да таптыртпас жерлер қаңырап бос жатыр. Адамдар жұмыс іздеп Мәскеуге ағылады. Нәтижесінде ауылдары қаңырап бос қалған. Тіршіліктің ешбір белгілері байқалмайды. Және тағы бір байқағаным мұнда Кеңес Одағын еске түсіретін айғақтар шаш-етектен. Біз ағылшындарды консерватор халық деп жүрсек, орыстар ағылшындардан да өткен консерватор халық екен. Жер көлемі жағынан әлем бойынша бірінші орында тұрса да, өз жерін толық игере алмай жатса да, бұл шіркіндер қазақтың жеріне әлі күнге дейін көз алартуда. Қазақ жерінің солтүстігі мен шығысын Ресейге қосуға шақырған үндеулер әлсін-әлсін естілуде. Онсыз да қазақтың біраз жерлерін алып кеткендері аздай...! Алғашқы күні пойызда қайта-қайта құжат тексеру шаршатып жіберді. Қазақстаннан шығамыз, қайтадан кіреміз, қайтадан шығамыз, қайта кіреміз! Орал қаласына темір жолмен шекараны кеспей бара алмаймыз. Орынборды облысымен қоса алып тұрып, теміржол өтетін тоқымдай жерді де тастауға қимаған! Шекараның арғы жағында да қазақтар, бергі жағында да қазақтар. Бір халықты екіге болған бір сызық! Қасымда бір емес екі бірдей аудармашым бар мен неден қорқайын...? Павилеций вокзалынан таңертең түстік. Ресей астанасынан алғашқы фото-репортаждар да жасалды. Ашығын айтайын Мәскеу маған мүлде ұнаған жоқ! Адамдары қайырымсыз, көшелері қоқысқа толы...Түске таман Шереметево әуежайына да жеттік. Әуежайда әрқашан да ығы-жығы адам. Бірақ мұндағы мені қайран қалдырған нәрсе ығы-жығы адамдар емес, сол адамдардың арасында әуежайдың тас еденінде сұлап жатырған 6 адам болды. Иә, 6 адам. Барлығы да бір отбасының мүшелері. Сап-салқын кафельдің үстінде төсекте жатырғандай шалқаларынан түсіп жатыр бәрі де! Қатты таң қалғаным сонша қастарына жақындап барып әңгімелерін тыңдасам немістер екен. Мен неміс тілін түсінбеймін. Сондықтан да не айтып жатырғандарын ұға алмадым. Әкесі мен шешесі және 4 ұлы. Адамдардың бәрі оларға ала көздерімен қарап, жақтырмай өтіп жатыр. Олар ештеңеден қысылатын емес. Мұндай да қызық болады екен...! Жерде сұлап жатырған немістерге таң қалып отырғанымызда біздің қасымызға бір ұзын бойлы, арықша келген, аққұба қыз келіп отырды да, нашар ағылшынымен әңгімені бастап кетті. Монголия астанасы Улан-Батордан Мәскеуге ұшып келіпті. Одан әрі Венецияға ұшпақ. Демек біз бір ұшаққа отырамыз. Аты Нармандыкх. Өзіңнің айтуынша it means sunrise! Ұмытпасам жасы 27 де болды-ау деймін. Ағылшыны өте нашар. Біз онымен әзер сөйлестік. Айтуына қарағанда Венецияға итальянд

OOOralbek Otegulov2015 ж. 08 қар.Оқу

Естеліктер ешқашан өлмейді! (Менің оқиғам.) «Алғашқы қадамды сеніммен жаса. Бүкіл баспалдақты көру міндетті емес, тек алғашқы қадамды жаса». Мартин Лютер Кинг кіші. (1929-1968) 1-бөлім: Шегінерге жол жоқ! Алдымызда Америка! (Шындыққа негізделген естелік.) 1-тарау: «Мен визадан қалай өттім?» Бұл дүниеде ең жылдам, ең ұшқыр екі нәрсе болса, соның бірі қиял, екіншісі уақыт екен... Үздіксіз қозғалыста болатын уақыт кеңістігінде көптеген нәрселер ескіріп, жұтылып кетеді. Және тағы бір түсінгенім белгілі бір оқиғалар мен құбылыстарға біршама уақыт өткеннен кейін қайта қарағанда басқаша мазмұн алатыны. Қанша жерден жауһарға баланса да, суретшілердің ұлы туындыларына тым жақын барып үңілгенде, оның қағаз бетіне ретсіз төгілген бояулардың дөрекі іздері екенін түсінесіз. Ал артқа қарай алыстай берген сайын, бояулардың дөрекі іздері көмескіленіп, ғажайып бір құбылысқа ұласып бара жатырғанын байқайсыз. Сол сияқты кез-келген құбылыс бізден алыстаған сайын оның жаңа қырлары ашыла түседі. Қарап отырсам менің де Америкадан оралғаныма бір жылдан асыпты. Кеше ғана тасқын сезіммен елге оралған сияқты едім, енді міне, 14 ай көз алдымда ұшып кетіпті. Осы бір жылдың ішінде кейбір нәрселерді қайта қарап шығуға мүмкіндік болды. Осы уақыттың ішінде мен де оқуымды аяқтап, жұмысқа тұрдым. Менің тікелей және жанама түрде дайындаған шәкірттерім де Америкаға барып келді... «Шәкіртсіз ұстаз тұл» деген қазақ мақалын қаперімде ұстаған мен, өзімнен кейін Америкаға баруға ниеттеніп көмек сұраған студенттерді дайындадым. «Әр қазақ менің жалғызым» деп санайтын мен олардың ешқайсысынан да бір тиын ақы алған жоқпын. Әрине, мен мұны мақтану үшін немесе әлдебір мақсатты көздегеннен айтып отырғаным жоқ. «Work and Travel»-дің қазірге және болашақ түлектеріне қолдарыңыздан келсе сіздер де өз шәкірттеріңізді дайындаңыздар деген оймен жазып отырмын... Күйбең тірлікке толы мына өмірдің адамға бір-ақ рет берілетінін ескерсек, осы өмірде көп нәрсеге қол жеткізіп қалу ләзім. Қанатсыз құстың болмайтыны сияқты армансыз адам да болмайды. Біздің әрқайсымызда да арман бар. Бір емес, ондаған, жүздеген, тіпті мыңдаған. Бірақ өкінішке орай көбімізде соған жетер мақсат жоқ. Арман жүзеге асқанда ғана адам өзін бақытты сезінеді. Арманға жетуде біздің алдымыздан көптеген кедергілер шығады. Адамға бақытты болу оңайға түспейді. Армандар оңайлықпен орындалмайды. Бірақ бұл мүмкін емес дегенді білдірмейді. Бақытты болу барлық адам үшін мүмкін және оған барлық адамның құқығы бар. Әр адам өз бақыты үшін күресуі керек. Және оны дәл қазіргі уақыттан бастауың керек. Белгілі қоғам қайраткері Алтынбек Сәрсенбайұлы бір сұқбатында «Уақытында айтылмаған шындықтың қадірі жоқ» дегені бар. «Дер кезінде жасалмаған іс әрекеттен еш қандай да келіп-кетер пайда жоқ»! Менің де жолым оңай болған жоқ. Оңай келген нәрсенің де қадірі жоқ. Қазір істемеген нәрсеңізге ертең өкінетін боласыз! Сонымен мен де өз шындығымды шама-шарқым жеткенше баяндап өтейін: 29 сәуір күні Астанадағы Американ консулдығынан интервьюден өтесің дегенді ести сала жүрегім алып-ұшып, пойызға билет алып, ешкімге айтпастан шұғыл түрде Астанаға аттанып кеттім. Ақтөбеден шыққан пойыз Қостанай мен Көкшетауды айналып 28 сәуір күні Астанаға да келіп жетті. Сол күні таңертең пойызда ұйқыдан оянғанымда басым ауырып, өзімді жайсыз сезініп тұрғанымды байқадым. Бұл неден болды сонда, визаның уайымы ма? Жо - жоқ! Бұл солтүстіктің салқыны, келмей жатып мені жағадан алып жатырған... Иә, Астана да мені жылы қабақ танытып қарсы алған жоқ. Ол мені өзінің өкпе тесер өкпек желімен қарсы алды. Қуанышым қойныма сыймай Ақтөбеде алаулап, ұшып жүргенде қалың күртемді алуды да естен шығарыппын. Кім білген, сәуірдің соңғы аптасы болса да, Астананың ауа райы тоңмойын екенін. Бұл кезде Ақтөбеде күн жарқырап тұрған еді... Пойыздан енді ғана түсіп, жан-жағыма таңырқай қараған маған Астананың «Welcome»-ы «Квартира, квартира» деп пәтерлерін ұсынған әйелдер болды. Таңның атысынан күннің батысына дейін тыңдасын-тыңдамасын, танысын-танымасын жанынан өткен адамдардың бәріне сөз а

OOOralbek Otegulov2015 ж. 08 қар.Оқу

2001 – жылғы 11 қыркүйек оқиғасынан соң америкалықтар үшін қауіпсіздік бірінші орындағы құндылыққа айналды. Сондықтан да мұндағы тексеру де қатаң түрде жүргізіледі. Қолымызға құжаттарымызды ғана ұстап кіреміз, қалған заттардың бәрін де қалдырып кетеміз. Тіпті ұялы телефонды да алуға болмайды. Елшіліктің табалдырығын аттаған сәттен бастап Қазақстан Республикасының заңдарының үстемдігі тоқтап, Америка Құрама Штаттарының заңдары салтанат құрады. Бақылау постынан өтіп ішкі аулаға беттей бергенде-ақ, манағы тоңып, қалтырып-дірілдегенім, визаны уайымдап қобалжығаным, бәрі бірден басылып, өзімді жайлы сезіне бастадым. Елшіліктің ауласына енген бойда күннің салқындығы да жоғалып кеткендей. Міне, ғажап! Неге екенін білмеймін, өзімді сондай қауіпсіз сезіндім. Артынан қуып келе жатырған «Баскервиль» төбеттен қашып, үйге кіріп үлгерген адамның күйін кештім. Артур Конан Дойлдың «Шерлок Холмсы» естеріңізде болар...? Сонда бір құбыжық төбет бар еді ғой... Сөйтіп көтеріңкі көңіл-күймен интервью болатын ғимараттың есігіне қол создым. Ауладағы жайлылық пен тәртіпке құрылған атмосфера ғимараттың ішінде де бетке ұрады екен. Есік күзеткен сыпайы офицер ішке кірген студенттерге не істеу керектігін көрсетіп, нұсқау беріп тұр. Кіріп келген бетте ол маған да басын изеп амандасты да, оң жақ беттегі терезені нұсқады. Ол жерден кейбір қажетті қағаздарды алған соң, келесі терезеге саусақ іздерін тапсыруға өттім. Бәрі аяқталған соң күту залына келіп жайғастым. Іште отырғандардың көпшілігінің түрлері таныс, өзіміздің Ақтөбенің қыз-жігіттері. Арасында бейтаныс студенттер де бар. Студенттер бірін соң бірі жауап беріп шығып жатыр. Әзірге ешкім құламаған сияқты. Оң жағыма қарасам көздерінен ұшқын атып өзімізбен бірге келген Бақытова Сымбат отыр екен. Жүзінен ешқандай да абыржу байқалмайды. Сондай сабырлы, сондай маңғаз! Жүзіне бір қарағанда-ақ көздері сөйлеп қоя береді: «Осы да қиындық болып па? Қазір өтеміз. Күнде сөйлеп жүрген ағылшын ғой...». Мен оның көздерінен осыны ұққандай болдым. Иә, оның көздерінен асқан сабырлылық пен асқақ сенімділіктің, һәм ізгі үміттің шоқтарын көргендей болдым. Оның көздері маған «Сен не, қорқып тұрсың ба? Онда несіне келдің? Үйіңде тыныш жатпайсың ба?» деп тұрғандай. Сабырлы қыздың сөздері де салмақты шықты: - Сәлем Сымбат! - Сәлем. Қалайсың? - Жақсы. Өзің қалайсың? Дайынсың ба? - Иә, жақсы. Сен ше? - Дайынбыз ғой, - деп қысқа ғана қайыра салдым. «Иә, расымен де мен неден қорқамын? Маған шегінерге жол жоқ. Өткен жылы бара алмай қалдым. Бұл маған берілген соңғы мүмкіндік. Биыл барып келмесем, келесі жылы оқу бітіремін. Сосын ешқашан бара алмаспын. Не болса да бүгін қалай да өтуім керек!» - осылайша мен өз ойыммен арпалысып отырғанда кезек Сымбатқа да жетті. Аты-жөнін ести салысымен орнынан тұрып, байсалды қалпын сақтаған күйі өзін шақырған терезенің алдына да жетті. Залдың іші тыныш болғанымен құлақ мүкістігі салдарынан не сұрап жатырғанын да анық ести алмадым. Бір минутқа жетер жетпес уақыттың ішінде байсалды қалыппен барған пысық қыз көңілді қалпымен кері оралды . Тақ-тақ етіп, консулдың аузындағы сөзін жұлып алып, лезде жауап беріп тұрған «Extra-пысық» қызға кімнің айтар қандай сыны болсын...? Келді, тарсылдатып жауап берді де, кетті. Сұрақты түсіндің бе, ойланып тұрудың қажеті жоқ. Тиісті жауабын тезірек айып құтыл. Ойланып, уақытты созып тұра берсең консулдың да сұрақтары көбейе береді. Сымбат – визаны лайықты алатын адамның үздік үлгісін көрсетті. Максимальді жауап, minimum time! Иә, айтпақшы ол өткен жылы (2013) бізбен бірге құжат тапсырып бара алмай қалған 15 ақтөбелік студенттің бірі еді... Иә, өткен жыл деп қоямын, өткен жылы Ақтөбедегі Акеак-қа (Aktobe Educational Advising Center) бірнеше адам болып құжат тапсырғанбыз. Астанаға интервьюға барамыз деп пойызға алған билеттерімізді екі рет кейін шегіріп, үшінші рет тапсырып тындық. Не болғанын түсіне алмадық. Ойымыз сан-саққа жүгірді. Сол кез Бостонда ағайынды Царнаевтардың жарылыс ұйымдастырған кезеңімен тұспа-тұс келді. «Жарылыстан кейін Work and Travel-ді жауып тастапты

OOOralbek Otegulov2014 ж. 21 жел.Оқу

Арманымның күші – әрқашан да мені алға жетелейді. Моя мечта всегда продвигает меня вперед! (полный перевод блога на русский - см. в конце текста) «Өмірде ұстанған бағытыңызды батыл жалғастырыңыз. Мейілінше оған адал болыңыз. Сонда ғана сіз табысқа жетесіз» Маргатер Тэтчер (1925-2013). Ұлыбритания экс-премьер-министрі. 25 мамыр. 2014 – жыл. Жергілікті уақыт түскі 4.44. Венециядан ұшып шыққан «AZ7616» номерлі итальян ұшағы әуежайға келіп қонды. Ұшақтан шыға салысымен қалың адамдар нөпірімен тіркеуге қарай ағылдық. Айналамызға қараймыз, сосын бір-бірімізге қараймыз. Сан алуан тілде сөйлейтін адамдар. Алдымыздағы адамдардың соңынан еріп, алға қарай жылжи бердік. Әлі ештеңеге сене алар емеспін. Түс көріп жатырғандаймын. Бір кезде құжат тексеруге де жеттік. Кеден офицері төлқұжатыма Американың мөрін қойғаннан кейін ғана, ұзақ уақыт бойы күткен арманымның орындалғанын сезіндім. Иә, мен расымен де Америкада екенмін! Бұл ғимарат – таңғажайып Джон Ф. Кеннеди әуежайы. Әуежайдан жерасты жолымен Мэнхэттендегі 42-ші көшені бағытқа алып тартып бара жаттық. Жол бойы осыған дейінгі өмір жолымның бейнелері кезекпен-кезек келе бастады. Қазір бәрін сөзбен айта салу тіпті оңай, алайда мұның бәрі қалай басталды?... Мен Оралбек -бей Жұбаналыұлы Өтеғұлов, өзім куә болған, таныған, һәм шындық деп қабылған дүниелерді шамам жеткенше қаз-қалпында баяндап көрейін... Осыдан тура 12 жыл бұрын менің өмірімді түбегейлі өзгерткен бір оқиға болды. Ол кезде мен 4 - сыныпта оқитынмын. Бар болғаны 10-ақ жаста едім. Үйде жоғалған әлдебір құнды құжат еденнің астына түсіп кетіпті-міс деген жорамалмен үйдегі еденнің астын ашып қарадық. Құжат табылмады, алайда ұзақ жылдар бойы еденнің астында жатып, тышқандар түтіп тастаған әлдеңе табылды. Шыңын сүртіп оқып қарасам, 1964 – жылы шығарылған «КСРО тарихы оқулығының картасы» екен. Яғни Атлас. Сол Атлас менің жақын досыма айналды. Сол картаның арқасында әлемді таныдым. Осылайша менде картадан таныған әлем елдерін өз көзіммен көрсем деген арман пайда болды. Кейін үлкен-үлкен атластар сатып алып, әлем елдерінің тарихын оқи бастадым. Болашақта мұның бәрі өзіме үлкен көмек болатын сол кездерде сезген де шығармын, бәлкім... 11 жасымда менің әлем туралы географиялық түсінігім қалыптасты. Әлемнің кез-келген елін әп сәтте-ақ картадан тауып бере алатын болдым. Дегенмен де, әлемді тек картадан, не болмаса кітаптан тану аздық етеді. Ол үшін сол елге саяхат жасап, мәдениетімен, дәстүрімен, өмір ырғағымен танысу керек. Ал мұның бәріне қол жеткізу үшін әлбетте, тілді білу керек. Осы мақсатпен 9 – сыныпты бітіре салысымен колледжге тарттым. Колледжде 4 жыл оқып, бітірген соң университетке түстім. Алғашқы жылы Work and Travel-мен Америкаға бармақ болып Ақтөбедегі АКЕАК деген агенттікке құжаттарымды тапсырдым. Ата-анам маған рұқсат пен ақшаны абайсызда беріп қойды. Беріп алды да, іштей менің бұл ойымнан айнығанымды қалап жүрді. Мен мұны әрине сезіп жүрдім. Сезсем де алған бетімнен қайтпадым. Бір қарағанда бәрі жақсы сияқты болып келе жатырғандай еді, алайда бәрі де мен күткеннен мүлде басқаша болып шықты. Бізге ештеңені де ашып түсіндірмейтін. Бәрін өздері жасайтын. Біз тек қол қоятынбыз. Жоғарғы жақтағы әлдебір түсінбеушіліктен, бәлкім келіспеушіліктен біз Америкаға бара алмай қалып қойдық. Кейін түсіндік, біздің Job offer-леріміз бекітілмеген екен. Сөйтіп салым суға кетіп, жаз бойы «American dream» болып үйде жаттым. Ақтөбеден 15 адам қалып қойдық. Кейін ақшаларымызды әзер дегенде қайтарып алдық. Келесі жылы қайтсем де барамын деген ойға бекіндім. Жатын бөлмеме Американың үлкен картасын іліп қойып, күнде таңертең оянғанда алғашқы сөзімді сол картаға бағыттайтынмын: «Америка! Мен саған қайтсем де барамын»! Сөйтіп келесі жылы АКЕАК ол бағдарламаны жауып тастады. Мен тағы бір агенттік Inter Exchange-дің бар екенін білдім. Осылайша Америкаға қайтадан талпындым. Процесс аса құпия жағдайда жүрді. Бұл туралы мүлде ешкім, группаластарым, тіпті ата-анам да білген жоқ. Былтырғы берген ақшаны үйге қайтармай өзімде алып қалғанмын. Жасырын түрде Астан

OOOralbek Otegulov2015 ж. 08 қар.Оқу

Естеліктер ешқашан өлмейді! (Менің оқиғам.) “Алғашқы қадамды сеніммен жаса. Бүкіл баспалдақты көру міндетті емес, тек алғашқы қадамды жаса”. Мартин Лютер Кинг кіші (1929-1968) 1-бөлім: Кері қайтуға жол жоқ! Америка алдымызда! (Шынайы оқиғаларға негізделген естелік.) 1-тарау: «Мен визадан қалай өттім?» Бұл дүниеде ең жылдам және ең өткінші екі нәрсе бар: қиял мен уақыт... Үнемі қозғалыста болатын уақыт кеңістігінде көптеген нәрселер ескіріп, жоғалып кетеді. Мен түсінген тағы бір нәрсе — белгілі бір оқиғалар мен құбылыстарға біраз уақыт өткеннен кейін қайта қарағанда, олар басқаша мағынаға ие болады. Суретшілердің ұлы туындыларына қаншалықты таңдансаңыз да, тым жақыннан қарағанда, олардың қағазға кездейсоқ төгілген бояудың дөрекі іздері ғана екенін түсінесіз. Бірақ алыстаған сайын бояудың дөрекі іздері бұлдырап, олардың ғажайып құбылысқа айналып жатқанын байқайсыз. Сол сияқты, кез келген құбылыс бізден алыстаған сайын жаңа қырларын ашады. Артқа көз жүгіртсем, Америкадан оралғаныма бір жылдан асты. Кеше ғана сезімдердің дауылымен үйге оралғандай едім, ал қазір 14 ай зымырап өте шықты. Осы жыл ішінде мен кейбір нәрселерді қайта қарауға мүмкіндік алдым. Осы уақыт ішінде оқуымды бітіріп, жұмысқа орналастым. Мен тікелей және жанама түрде дайындаған студенттер де Америкаға барып келді... «Шәкіртсіз ұстаз — тұл» деген қазақ мақалын ескере отырып, мен Америкаға баруға ниеттеніп, көмек сұраған студенттерді дайындадым. «Әр қазақ — менің жалғызым» деген сеніммен олардың ешқайсысынан бір тиын да алмадым. Әрине, мен мұны мақтану үшін немесе қандай да бір мақсатты көздеп айтып отырған жоқпын. Мен мұны қазіргі және болашақ Work and Travel түлектері, егер мүмкіндіктеріңіз болса, өз шәкірттеріңізді дайындауыңыз керек деген оймен жазып отырмын... Бұл күйбең тірлікке толы өмір адамға бір-ақ рет берілетінін ескерсек, бұл өмірде көп нәрсеге қол жеткізу керек. Қанатсыз құс болмайтыны сияқты, армансыз адам да болмайды. Әрқайсымыздың арманымыз бар. Біреу емес, ондаған, жүздеген, тіпті мыңдаған. Бірақ, өкінішке орай, көбімізде оларға жету мақсаты жоқ. Адам арманы орындалғанда ғана өзін бақытты сезінеді. Арманға жету жолында біз көптеген кедергілерге тап боламыз. Бақытты болу оңай емес. Армандар оңай орындалмайды. Бірақ бұл мүмкін емес дегенді білдірмейді. Бақытты болу барлық адам үшін мүмкін және әркімнің оған құқығы бар. Әр адам өз бақыты үшін күресуі керек. Және сіз қазір бастауыңыз керек. Белгілі қоғам қайраткері Алтынбек Сәрсенбайұлы бір сұхбатында: «Уақытында айтылмаған шындықтың құны жоқ» деген еді. «Уақытында жасалмаған әрекеттен ешқандай пайда жоқ»! Менің де жолым оңай болған жоқ. Оңай келген нәрсенің құны жоқ. Бүгін жасамаған нәрсеңіз үшін ертең өкінесіз! Сонымен, өз шындығымды шамам келгенше баяндап берейін: 29 сәуірде Астанадағы АҚШ консулдығында сұхбат болатынын естігенде, жүрегім дүрсілдеп, пойызға билет сатып алдым да, ешкімге айтпастан шұғыл түрде Астанаға аттандым. Ақтөбеден шыққан пойыз Қостанай мен Көкшетауды айналып өтіп, 28 сәуірде Астанаға жетті. Сол күні таңертең пойызда оянғанымда, басым ауырып, өзімді жайсыз сезіндім. Мұның себебі не еді? Визаға қатысты уайым ба? Жоқ, жоқ! Бұл мен келмей жатып тамағымнан алған солтүстіктің суығы еді... Иә, Астана да мені жылы қарсы алмады. Ол мені өзінің өткір желімен қарсы алды. Ақтөбеде қуаныштан басым айналып жүргенде, қалың күртемді алуды ұмытып кетіппін. Сәуірдің соңғы аптасы болса да, Астананың ауа райының мұншалықты қатал болатынын кім білген. Ол кезде Ақтөбеде күн жарқырап тұрған еді... Пойыздан түсіп, таңырқай айналама қарағанымда, Астанадағы «Welcome»-ым «Пәтер, пәтер» деп пәтер ұсынған әйелдер болды. Сөйтсе, мұнда да таңнан кешке дейін, тыңдаса да, тыңдамаса да, таныса да, танымаса да, кез келген адаммен бір сәт демалыссыз сөйлесетін осындай сөзуар әйелдер бар екен! Ақтөбе вокзалының маңында мұндай әйелдерді күнде көрсек те, Астана вокзалынан көремін деп ойламаппын. Астанаға келгеннен кейін қайда тұрамын деп уайымдап жүрген мен үшін бұл құдайдың сыйы болды. Біз сол пәтерлердің бірінің