Тыр: Даведнік, цэны і бясплатнае жыллё · 2026

ASAyaulym Seidolla10 сту 2023 г.Чытаць

«Әлемді өзгерткің келсе, алдымен өзіңнен баста» М.Ганди Әрбір адам әрдайым жақсырақ болуға, күштірек болуға, жасырақ болуға, әдемірек болуға ұмтылады. Өзін де, айналасын да, өмірін де қаншалықты мүмкін болса, соншалықты жақсы жаққа өзгертіп тұрғысы келеді. Оған мысалға, адамдар әрдайым дәрежесі жоғарырақ жұмысқа ұмтылады, көбірек жалақы алғысы келеді, тіпті ұялы телефоны ескірмесе де, жыл сайын жаңа моделін алуға тырысады . Мен де сондай көптің бірі едім. Мен де өзімде бар ресурстармен өміріме азық болатын, тың идеялар алып келетін, бастысы менің өмірге көзқарасымды үлкенірек градустағы бұрыштарға өзгертетін мүмкіндіктер іздедім. Сол себепті де, 2021-дің 9-қазаны күні студенттік өмірімнің алғашқы дебат турнирінен қайтып келе жатқан сәтімде Work and Travel бағдарламасының сол жылғы түлегіне кезігіп, үлкен қадам жасауға бел будым. Ал, жалғыз қызын қарлы Қарағандыдан оқуға, тіпті, Алматыға жібергісі келмеген анамды көндіру бір апта уақытымды алды. Бұл мақсат та орындалған соң, белін буған Аяулым ең бірінші қадамды паспорт жасатудан бастады… Бағдарламаға тапсырып жатқанда да, тіпті виза алғанда да АҚШқа баратыныма, ол жерді көретініме сенбедім. Мен үшін, отбасында әлі ешкім шетел көрмеген қарапайым ауылдың қара қызы үшін бұл мүлдем мүмкін емес арман еді. Барғым келген бірінші себебім, өзіме шетелге шығудың мүмкін екенін дәлелдегім келді. Менің талай армандарым бар, анама барлық әлемнің жақсыларын көрсетем деген, ал мен сол арманымның орындалатынына сену үшін бірінші шетелге шығып көруім керек болды. Екіншіден, мен өмірге мүлде бөлек призмамен қарайтын адамдармен танысуды армандадым. Олардың санасы көзін ашқаннан бері басқа менталитетте, басқа қоғам мен ортада тәрбиеленді. Ойлап қараңызшы, біз үшін жаңа адамдарда, біз үйреніп кеткен достық құндылығының мағынасы мүлде бөлек. Олардың тамақ ішу әдебі де, тіпті амандасу әдебі де мүлде басқа. Құдды басқа әлемге түсіп кеткен сияқты сезім. Олармен араласа келе олардың әрбір ұсақ дүниелерге қандай көзқараспен қарайтынын байқайсың, мүмкін сен үшін маңызсыз дүние олар үшін барлық әлемге тең? Осы сияқты мың құбылған сұрақтар менің санама тыныштық бермеді. Ол әлемді қатты аңсағаным соншалық, өмірімде болып жатқан әрбір ситуацияға басқа менталитетте өскен адам қалай реакция беруші еді деп миымда елестету мен үшін әдет болып қалды. (Мүмкін визуализация деген осы ма?) Ал, менің құрылғалы жатқан карьерама жаңа таныстықтар мен достық, тіпті жаңа мекен болашақта алдыма келетін әртүрлі мінезді оқушыларды оқыту, тану үшін бұл бағдарлама беретін тәжірибе шексіз болып көрінді. Мен қаншалықты көп мекенге барып, адамдарды барынша тануға тырыссам , соншалықты маған әртүрлі оқушыларымды да танып, оқыту оңайырақ болады. Көріп тұрғандарыңыздай, мен АҚШқа өте үлкен үміт арттым. Ол мені түгел өзгертеді, өмірімнің барлық сферасына жақсы әсер қалдырады деп сендім. Иә, солай болды да. Бара сала адамдар, көшелері, маған таңсық дүниенің барлығы мені жаңа өмірге үйрете бастады. Бірақ, мені қатты өзгерткен бұлардан мүлде басқа дүние… Мен барған Массачусетс штатындағы Плимут қаласында теңіз мейрамханасында жұмыс істеп жүргеніме небәрі 5-інші күн еді. Бірге тұратын, әрі бірге жұмыс жасайтын құрбыммен кешкі бестегі жұмысымызға жолға шықтық. Біз Кингстон атты қаладан 7 км қашықтықтағы Плимутқа велосипедпен баратынбыз жұмысқа. Веложолдар барлық жолда болмағандықтан біз тротуармен келе жаттық. 2-3 км жол жүрген кезде мен велосипедтің руліне ие бола алмай қалып, тротуардан автожолға, оң жақ тіземе құладым. Велосипед болса менің тіземе тура құлап, оң жақ тіземді асфальт пен велосипед темірі “сэндвичтап” құлады. Не болғанын толық түсінбеген мен тұра салып қанап жатқан аяқ-қолымды топырақтан тазарта бастадым. Велосипедіме қайта отырып, аяғымның ауырғанын да қатты сезбей жұмысқа бардым. Мен жұмыста пицца жасайтынмын, кешкі ауысымға барғандықтан, тапсырыстар көп келіп жатты. Құлаған кезде ойылып жыртылып қалған джинсымды тізеден жоғары етіп түріп жүрген едім, жұмыс уақытының 1 сағаты өткеннен кейін аяғыма қарасам, түріліп тұрған

OOOralbek Otegulov30 ліс 2015 г.Чытаць

Амерыканскія прыгоды ніколі не заканчваюцца і нікога не пакідаюць абыякавым. Неўзабаве пасля прыезду я знайшоў сабе новага сябра. Гэта быў кыргызскі хлопец Эльзар Ісаеў. Спачатку я падумаў, што ён казах, але аказалася, што ён кыргыз. Было відаць, што ён шмат чытае і дасведчаны ў многіх рэчах, але дэзінфармацыя цалкам атруціла яго свядомасць. Калі я гаварыў з ім па-казахску, ён адказваў мне па-кыргызску. Мы разумелі адзін аднаго на 70-80 працэнтаў, а калі чагосьці не разумелі, ён пераходзіў на рускую, а я на англійскую. Пасля гэтага я пераканаўся, што паміж казахскім і кыргызскім народамі няма істотнай розніцы. У малпы і чалавека таксама 99 працэнтаў падабенства, а розніца толькі ў 1 працэнт. Але нават гэты адзін працэнт не ператварае малпу ў чалавека. Гэтак жа невялікая розніца паміж двума народамі ніколі не зробіць кыргыза казахам. Казахі і кыргызы ніколі не былі пад адным сцягам. Магчыма, калі б яны пражылі пад адным сцягам 1-2 стагоддзі, розніца не была б такой вялікай. Больш за тое, у цяперашнім Кыргызстане ідзе вельмі небяспечны ідэалагічны працэс. Кыргызскія гісторыкі і ідэолагі, ці то дзеля папулізму, ці то па дзяржзамове, пішуць усё, што прыйдзе ім у галаву. Са слоў Эльзара я зразумеў, што там фарміруецца антыказахская ідэалогія. На іх думку, усё на зямлі пайшло ад кыргызаў. Кыргызы — старажытная нацыя, і яны нават не належаць да цюркскіх плямёнаў. Нібыта кыргызы таго часу проста прынялі падданства цюркаў. Па словах Эльзара, наш апошні хан Кенесары прыйшоў заваяваць кыргызаў. Кыргызы абаранялі сваю краіну ад Кенесары і таму забілі яго. Што за жахлівая дэзінфармацыя?! Мы нават паспрачаліся па некаторых тэмах. Калі такая ідэалогія будзе працягвацца на дзяржаўным узроўні, суседняя краіна рызыкуе ператварыць свой народ у зомбі. Гэта цалкам можа прывесці да фашызму. Хтосьці можа падумаць: што можа зрабіць нам крыху Кыргызстан? Але калі ўлічыць, што крыху Фінляндыя з насельніцтвам менш за 5 мільёнаў чалавек аказала магутны супраціў Савецкаму Саюзу з насельніцтвам 140 мільёнаў, да гэтага нельга ставіцца легкадумна. Таму ў будучыні пагроза для нашай краіны з боку кыргызаў цалкам магчымая. Адцягваючыся ад тэмы, скажу, што пазней мы з тым самым Эльзарам разам працавалі. Аднойчы пасярод ночы, вяртаючыся з працы, мы ўбачылі на вуліцы дзвюх дзяўчат, якія фатаграфавалі будынкі і былі вельмі задаволеныя сабой. Я адразу сказаў: «Гэта ж казашкі». Эльзар не паверыў. Мы падышлі бліжэй, і аказалася, што гэта сапраўды казашкі. Адна — Айсулу з Алматы, іншая — Анастасія Глухарова з Керэку. Дзяўчаты, якія працуюць у горадзе Уайлдвуд у суседнім штаце Нью-Джэрсі, скарысталіся сваім выхадным днём і адправіліся ў падарожжа ў Дэлавэр. Мы ўчатырох пайшлі ў кругласутачнае кафэ побач з маім домам і прасядзелі там да світання. Пасля гэтага мы вырашылі паехаць на бераг Атлантычнага акіяна, каб сустрэць усход сонца. Усход сонца над акіянам сапраўды неверагодна прыгожы. Я ўпершыню ў жыцці сустракаў усход сонца. Гэта была раніца 23 ліпеня 2014 года...

Қазір және болашақта. Адам бұл өмірде жай ғана қонақ. Оны қалай өткізсе де өзі біледі. Кейбіреулер ағаш секілді бір орында өмір бойы тұруға қарсы емес, ал кейбір жандар жаңа елді көргісі келеді, өзі үшін жаңа жерді ашқысы келеді. Және де олардың азғантайы ғана саяхаттауға бел буады. Оларды қаһармандарға теңеуге болады, себебі олар өздеріне ешқандай кедергі мен қорқынышты қоймайды. Әрбір күнін жақсы және қуанышты сәттерге толтыруға асығады. Онымен қоймай, өзге адамдардың өмірін жақсарта да алады, жүздеріне күлкі сыйлайды. Өз өмірлерін түрлі қызықтар мен оқиғаларға толтыру арқылы олар күн сайын жанданады. Саяхат- өмірге деген құштарлық пен шабыттың жаңа лебін тудыруға көмектесетін дәрумендердің бірі. Қазіргі кезде шетелде саяхаттауға, білім алуға немесе жұмыс істеуге арналған бағдарламалар таба білген адамға өте көп. Біздің айналамызда біз білмитін мүмкіндіктер сан алуан және өмірін қызыққа толтырам деген адам үшін ешқандай кедергі жоқ. Керек ақпаратты интернеттегі сайттардан немесе әлеуметтік желілерден таба білуге болады. Бастысы, құлшыныс пен ынта болса болды. Себебі, осы екеуінің арқасында адам еш сылтау айтпай, орнынан тұрып, өз арманын немесе мақсатын орындауға аттанады. Ондай адам әр мүмкіндікті жібермеуге тырысады . Өзге елде дамып, оқып және саяхаттауға арналған түрлі бағдарламалар бар. Мектеп оқушыларына арналған FLEX-тен бастап, қазақстандықтарға арналып құрылған халықаралық «Болашақ» бағдарламасы және де жоғары оқу орнындағы студенттер арасында танымал Work and Travel, сонымен қатар әр ЖОО-ның академиялық ұтқырлық бағдарламалары секілді түрлі мүмкіндіктер бар. Бұлардың мақсаты бір: елдің ғана емес, Жер ғаламшарымыздың болашағы боп саналатын жастарды дамыту, әуелі, өзінің еліне көмек беруге ынталандыру боп табылады. Себебі біз білетіндей мемлекеттің жарқын болашағы- жастардың қолында. Егер біз – жастар - көзі ашық, көкірегі ояу адамдар бола білсек, елімізді алға жетелейтініміз анық. Бұл- біздің Отан алдындағы парызымыздың бірі. Бұл бағдарламаға қатысуға бел байлаған негізгі себебіміз - санамыздың көкжиегінің кеңеюі, яғни тәжірибе жинау. Ойланып қарасақ, тек теледидар мен телефон экранынан көріп жүрген ғажайып Таймсквер мен Бостандық ескерткіші, Ниагара сарқырамасы, Диснейлэнд және тағы басқа жүрек жаулайтын жерлерді өз көзімізбен көру қуаныш пен мақтаныш сезімін сыйлайтыны анық. Ол жердегі әртүрлі ұлт өкілдерімен тіл табыса білу, жақындасу біздің коммуникативтік, іскерлік және бейімделе алу секілді дағдыларымызды дамытып жаңа деңгейге шығаратыны анық. Өзге мәдениет өкілдерімен танысу, жұмыс тәжірбиемізбен алмасу және достар табу- шынымен де керемет емес пе?! Сонымен қатар біз өз елімізді жақсы жағынан таныстыра білуіміз керек, өйткені біз өз еліміздің өкілі ретінде бара жатырмыз. Оларды өзіміздің терең тарихпен, көркем мәдениетімізбен, қымбат салт-дәстүрімізбен таныстыру қызық болады деген ойдамын. Екінші пайдасы ағылшын тілімді дамыту. Қазіргі кездегі деңгейім Intermediate, бірақ, бұған қарамастан бұл тілдің Отанында жүру тілдік деңгейімді әлде қайда арттыратыны сөзсіз. Бұл бағдарламының әр мамандық иесі үшін маңызы зор, себебі Америкада баға жетпес тәжірибе мен тіл үйрену- көп адамның арманы. Тілді жақсы білгенімнің арқасында түрлі әдебиеттерді, өзіме қажетті нақты және де шын ақпараттарды оқи аламын. Себебі қазіргі кездегі ақпараттар, форумдар мен конференциялар, маңызды ғылыми жаңалықтардың 90%-ке жуығы осы ағылшын тілінде жүзеге асырылып отырады. Сонымен қатар, магистратураны шетелде оқу мақсатым бар. Әрине, ол үшін ағылшын тілін білу көптеген елдер үшін міндет екенін білеміз. Сондай-ақ, волонтер-мұғалім болып, аз қамтылған отбасылардан шыққан балалар үшін сабақ бергім келеді. Осылайша, енді өсіп келе жатқан бүлдіршіндердің ағылшын тіліне деген махаббатын ашып, оларға әлемде көптеген мүмкіндіктер бар екенін көрсеткім келеді. Үшінші маңызы ретінде- жауапкершілікке үйрену. Өз елімізде, өз жерімізде ата-анамыздан қатты жыраққа кетпегендіктен алаңсыз өмір сүріп жүрміз. Алайда, өзге елде өзге ұлттың мәдениетімен таныс