Сонымен, мен Мэн штатында жүргеніме екі аптаға жуықтап қалды – бұл АҚШ-тың «шатыры», ең солтүстік-шығыс нүктесі, Канадамен шекаралас және мұхит жағалауында орналасқан. Мен мұнда былтырдан бері келуді армандадым, сол кезде тағдыр International Exchange Center және дайын оффер арқылы мені Техасқа лақтырған еді – бұған өкінбеймін. Тіпті сол жазда менде Ұлы Америкалық Арман бүр жарды, оның нәтижесі – бір айлық тынымсыз және бұл жолы өз бетімше жұмыс іздеу, интернеттегі сауалнамалар лабиринтінде «соқыр» кезу және ақырында, ең соңғы күні – болашақ жұмыс берушіден келген хат. Америкалық армандар осылай орындалады. Неге дәл Мэн? Шынымды айтсам, білмеймін. Мен жай ғана елдің картасына қарап отырдым, штаттардың ешқайсысы туралы ештеңе білмеймін, кенеттен жоғарғы оң жақтағы біреуі маған қарады. Тағдыр, Евдокимов күрсінгендей. Қазір, әрине, рационалды түсініктемелер табуға болады: мысалы, солтүстік шекаралас аймақтарда француз тілінде сөйлеуі керек, ол маған бұрыннан ұнайтын, және жанында Атлантика бар. Енді мен мұның шынымен де бір мәні бар екенін сезіп, түсініп отырмын – солтүстікте және шығыста шетте болу; және штаттың ұраны – Dirigo – «Мен бастаймын» – қарғыс атқыр, өте романтикалық естіледі: планетамыздың әр айналымы сайын дәл Мэн Американы жаңа күнге бастап кіреді және күнді бірінші болып көреді. Картаның масштабын үлкейткенде тағы бір ерекшелік табылды, мен филолог ретінде қалашықтар мен жерлердің атауларына ғашық болдым. «Бұл дүниетанымға әсер етсе керек, – деп жаздым мен көктемде жұмыс берушіге, – өз кішкентай Польшаңның, Парижіңнің, Қытайыңның және Оксфордыңның жанында тұрғанда». Мұнда тағы да таңғажайып Шие алқаптары мен Жасыл айырлар бар. Рас, кейінірек олардың өз Париждері мен Польшалары (сондай-ақ Одессалар мен Санкт-Петербургтер) бүкіл Америка бойынша шашырап кеткені белгілі болды, бірақ бұл енді маңызды емес еді. Сонымен, мен АҚШ аумағында екінші рет жүрмін. Бостонға жаңбыр мен суықта ұшып келдік, Массачусетс астанасындағы үш сағаттық жаңбырлы, суық уақыт есімде ештеңемен қалмады. Тек қыздардың резеңке етік киетінімен – бұл Пушкиннің туған күні қарсаңында! Осының бәрінен Портлендке екі штатты байланыстыратын бес немесе алты сағаттық Amtrack, Downeaster пойызы апарады. Мен бес доллар үнемдеп, 5:40-тағы пойызға отырамын. Таза және өте ыңғайлы, кең Amtrack неге екені белгісіз, артымен жүреді – жарайды, ештеңе етпейді. Терезеден көрініс әзірге Уикипедия бойынша: «Аумақтың жартысынан көбін ормандар алып жатыр». Иә – қылқан жапырақты, жапырақты, олардың арасында тіпті ностальгиялық қайыңдар да жыпылықтайды, сондай-ақ өзендер мен көлдер, көлдер... Сұлулық, ашық ауада күн мен бұлттардың су бетінде қалай шағылысатынын елестете аламын – айнадағыдай, өзі де көз жеткен жерге дейін созылған айнадай. Ал қазір ауа райы Гарри Поттер мектепке баратын сайын болатындай – мұңды және бұлтты (айтпақшы, сынып неғұрлым жоғары болса, бұлттар соғұрлым қара); сондықтан пойыз менің екі тәуліктен бері түс көрмеген санамызда Хогвартс-экспресске айналады және көл үстінде қамал мұнаралары бой көтеретіндей көрінеді. Бірақ сәулет өнері басқа ғажайыптарды ұсынады. Қатарынан бірнеше станцияда ескі фабриканың қараусыз қалған цехтарына ұқсас ғимараттар шығады – жартылай сынған әйнектері бар ұзын қызыл кірпіш корпустар. Жөнделмеген, бұзылмаған... жартылай қираған, дәл солай болуы керек сияқты. Әйтеуір, қорғасын түсті бұлттардың астында олар шынымен де әсерлі көрінеді. Кішкентай, ұқыпты және өте әдемі станцияларда вагоннан бір-екі адам түседі, қолшатырларын алып, тұман мен жаңбырдың ішіне кіріп кетеді, олардың артында қалашықтары жатыр. Жолда жаңбыр арқылы көшелердің бөліктері көрінеді – ирек, жасыл желекке батқан және неге екені белгісіз, Еуропаны еске түсіреді. Техаста мұндайлар болмаған, құрғақ және сызғышпен сызылғандай, мұндай ауа райы да, жалпы, ұқсас ештеңе де болмаған. Бұл жалпы, бәрін ескерсек, мүлдем басқа Америка, онымен қайта танысуға тура келеді.


+1

