04:30, 25-noyabr, 2008-yil. Bu odatga aylanib bormoqda: kechqurun o'chib qolish, tunda turib... hayot bilan shug'ullanish. Meni hayron qoldiradigan narsa shundaki, shahar uxlamoqchi emas! Umuman. Men hatto ertalab soat beshda ishdan qaytayotganimda ham, atrofda uxlash normal holat ekanligini unutgan odamlar yetarli. Uxlab qolmaslik normal holatga aylandi. Bu rus qishiga qanchalik o'xshamaydi. Bizda uzoq sovuq oqshomlarda nima qilish mumkin? O'qish. Televizor ko'rish. Ishlash. Uxlash. Yozda esa bizda ham uyqu kelmaydi, ayniqsa markazda, piyodalar uchun mo'ljallangan Kirovkada. Bu juda chiroyli, romantik va zamonaviy — uxlamaslik, hayotdan zavqlanish. Faqat afsuski, na Afrikada, na biron bir rus megapolisida tungi sayrlar tinch va osoyishta Yevropadagidek xavfsiz emas. Mana shunga biz ham intilishimiz kerak. Hozir esa, masalan, men Sheyn bilan qo'shni bo'lib yashaydigan kvartirada, u do'stlari bilan zalda o'tiribdi. Televizor ko'rishmoqda, gaplashishmoqda, menga qarab kir yuvishni ham boshlashdi. Men ularni kunduzi uxlab yotganini tez-tez ko'raman. Tunda esa kamdan-kam. Ba'zan ertalab to'qqiz-o'nlarda uyg'onaman, ular esa tunda qanday holatda o'tirgan bo'lsalar, shunday o'chib qolishgan. Qiziq. Menga yoqadigan narsa shundaki, ular shovqinli emas va shayton kabi ichishmaydi. Ba'zan ozgina, lekin qandaydir zararsiz. Bugun (aniqrog'i, endi kecha) menda jangovar cho'qintirish bo'ldi. Janubiy Afrika tomonidan Atlantikada birinchi cho'milish! Omadim keldi, men bu okeanda turli tomonlardan bo'lganman: Amerika tomonidan ham, Yevropa tomonidan ham. Kecha esa Stas bilan bordik. Suv, men uchun Atlantika okeanida birinchi marta, sovuq edi. Lekin hamma aytadiki, u yerda har doim shunday va o'zgarishlar kutilmaydi. Mana sizga yana bir dunyo mo'jizasi. Afrika, yoz, okeandagi suv esa past haroratli. Boshga sig'maydi, to'g'rimi?! Lekin hammasi mantiqiy — Antarktikadan keladigan oqim. Agar iliqroq bo'lishini istasangiz, Hind okeaniga borish kerak! Ungacha transportda deyarli uch soatlik yo'l. Ehtimol, eng yaqin joy — Igolniy burni. Geografiya fani tasdiqlashicha, aynan shu burun ikki okeanning qo'shilish chegarasi hisoblanadi. Aytishlaricha, burunning o'ng va chap tomonidagi suv harorati farqi o'n darajagacha yetadi. U yerda bo'lish qiziq bo'lardi. Xo'sh, balki omadim kelar. Umid qilaman! Agar ikki okeanning qo'shilish joyi Yaxshi Umid burni deb eshitgan bo'lsangiz, ishontirib aytamanki, bu sayyohlar uchun ertak! Lekin 'Yaxshi Umid' burni bilan bog'liq yana bir qiziqarli fakt bor: shaharning tarixi aynan shu yerdan boshlangan. Keyptaun bilan esa bugungi JAR tarixi boshlangan. Ko'pchilik uni portugaliyalik Bartolomeu Diash nomi bilan bog'laydi. Burunda uning sharafiga yodgorlik o'rnatilgan. Men uni ko'rdim, biz avtobusda yuz ellik metr naridan o'tdik. Balki, Apollon Davidsonning 'Eski Keyptaun bo'ylab sayrlar' maqolasidan bir qismini keltirib o'tarman (Internetdan topdim). U yerda hamma narsa juda qiziqarli yozilgan: 'Eski bandargoh. Bu mening bolaligimdagi qo'shiqdan: 'Keyptaun portida, bortida teshik bilan...' Bir necha yil oldin eski port o'zgardi. Qadimdan Keyptaunni 'ikki okean tutashgan joydagi dengiz tavernasi' deb atashgan. Endi butun port tavernaga aylandi, deyarli so'zning to'g'ridan-to'g'ri ma'nosida. Port inshootlarida — shinam kafelar, restoranlar, pivoxonalar, attraksionlar bor. Eski quruq dokda — ikki qavatli do'konlar qatori. Ilgari mast dengizchilar baqirib yurgan maydonda artistlar chiqish qilishadi. Biroq, kechqurunlari u yerda hozir ham baqirishadi. Sayyohlarning bayramona olomoniga qarab, birinchi dengizchilar bu yerga qanchalik qiyinchilik bilan yetib kelganini tasavvur qilish qiyin. Bir-biri bilan to'qnashib, Atlantika va Hind okeanlari suvlari kamdan-kam hollarda tinch bo'ladi. Hatto eng tajribali shkiperlar ham bandargohga sog'-omon yetib kelganda cho'qinishgan. Afrikaning janubiy chekkasidagi qotil to'lqinlar haqidagi xabarlar dunyoning barcha bandargohlarini aylanib chiqqan. Ularni 'keyprollerlar' deb atashgan. Agar 1974
+2
