CetinjeCetinje Monastery
Черногория: Саяхат нұсқаулығы, визалар және тегін тұру · 2026
Montenegro is a country in Southeast Europe, on the Balkan Peninsula. Its 25 municipalities have a total population of 633,158 people in an area of 13,883 km2.
Елдің басты көрікті жерлері
CetinjeCetinje Monastery
CetinjeBlue Palace
ПодгорицаCathedral of the Resurrection of Christ
BudvaLovćen National Park
ПодгорицаMillennium Bridge
ПодгорицаMorača Sports Center
CetinjeNational Museum of MontenegroВиза және практикалық мәліметтер
Төлқұжатты таңдаңыз
Төлқұжатыңызды таңдаңыз — өңдеу уақыты, бағасы және құжаттар тізбесі төлқұжатқа байланысты өзгереді.
Қауіпсіздік және денсаулық
Осында болған адамдар
Әрбір таңғажайып шытырман оқиға кездейсоқ шешімнен басталады. Жаңа нәрсені сынап көргіңіз келгенде, тіпті аздаған қорқыныш немесе белгісіздік болса да, сіздің өмір салтыңыз бұрынғыдай болмайды. Жастар – әлемге ашық батыл зерттеушілер. Содан кейін көптеген студенттердің өмірін өзгертіп, толтыра алатын нәрсе бар, оны «алмасу бағдарламалары» деп атайды. Мен де ерекшелік емеспін, сондықтан Work and Travel USA бағдарламасында жаңа тәжірибе алуға дайынмын. Оливер Уэнделл Холмс: «Жаңа тәжірибемен кеңейген ақыл ешқашан бұрынғы қалпына қайта оралмайды», - деген. Алмасу бағдарламалары болашаққа маңызды әсер ететін елеулі жеке өзгерістер туралы. Студенттер жаңа мәдениетті, жаңа қала мен елді зерттеуді, жаңа адамдармен және қоғаммен араласуды, жаңа дағдыларды үйренуді және көптеген таңғажайыптарды біріктіретін баға жетпес тәжірибе алады. Әрине, бұлар дүниетанымды кеңейтеді, бірақ олар өз-өзіңді және өмірдегі мақсатыңды табуға да көмектесе алады. Жастар саяхаты әркімді жеке тұлға ретінде дамытатынына сенімдімін, сондықтан бұл тәжірибеден кейін оған қатыспаған басқа құрдастарымен айырмашылық сезіледі. Демек, бұл есейіп, өсу туралы, мен мұны жылдам, кейде ыңғайсыз жолмен деп айтар едім. Студенттер – өзгерістің қозғаушы күші, өйткені олардың айналасында жақсырақ қоғам құруға күші жетеді. Сондықтан алмасу бағдарламалары жастардың басқа мәдениеттерден не нәрсені жақсырақ ала алатынын және өз отанында қалай жүзеге асыра алатынын анықтау үшін тамаша құрал бола алады. Бағдарламалардағы мәдениетаралық қарым-қатынас кезінде студенттер өз мәдениетімен, салт-дәстүрлерімен және әртүрлі ерекшеліктерімен бөлісе алады, сондықтан нәтиже одан да үлкен нәрсенің үйлесімі болып табылады. Айтпақшы, Америкада олардың әлемін үйренуге және түсінуге (бұл 100% болады деп сенемін) және әртүрлі мәдениеттерден келген басқа студенттерден қызықты нәрселерді білуге болады деп үміттенемін. Әрі қарай, алмасу бағдарламалары бейресми білім берудің ең маңызды түрлерінің бірі болып табылады. Мектептерде немесе университеттерде біз кітаптармен, дәрістермен, мұғалімдермен және басқа да стандартты нәрселермен типтік оқуға үйренгенбіз, бірақ жастар саяхатында студенттер практикалық сабақтар алады. Жаңа жағдайлар сізді өз бетіңізше күтім жасауға мәжбүр етеді. Бұл студенттер көптеген қиындықтарға тап болатын өмір мектебінің бір түрі – бюджетті ұйымдастырудан бастап жаңа қалада қажетті орынды табуға дейін. Дегенмен, жастар саяхатының арқасында шынымен есейетін сәт те тамаша болуы мүмкін. Жоғарыда сипаттағанның бәрі менің тәжірибеме де қатысты. 2022 жылдың шілдесінде мен Чехияның Брно қаласындағы Масарик университетінде «Waves and Ebbs of Democracy: Lessons learnt from Central European 'There and Back Again” жазғы мектебінде болдым, бұл тамаша үш апта болды. Оқу жоспарымыздан бөлек, мен жаңа елді зерттеп, Грузиядан, Гонконгтан, Ұлыбританиядан, Сербиядан, Черногориядан және Армениядан келген жаңа адамдармен араласып, тамаша уақыт өткіздім. Шынымды айтсам, олармен қарым-қатынас жасап, Ресейдің Украинаға басып кіруі туралы ойларым мен сезімдеріммен бөлісу өте қызықты болды. Кейде олардың украиндық контекстті түсінбейтінін байқадым, сондықтан менің миссиям оның қалай болып жатқанын сипаттау болды. Мен алдымен оларды мәдениетімізбен таныстырып, содан кейін тарихымыз бен батыр халқымыз туралы айтып бергім келді. Адамдарды тамақ сияқты ештеңе қызықтырмайды, сондықтан мен топқа дәстүрлі украин борщын пісіруді шештім. Ал олар біздің армияға қайырымдылық жасау арқылы алғыс айта алды. Екі мақсатқа қол жеткізілді: осылайша біз Украинаның жеңісіне қосылдық, ал халықаралық студенттер менің мәдениетім және жалпы Украина туралы көбірек білді. (Видео осында) Сонымен қатар, бұл бағдарлама Орталық Еуропаны аралаудан тұрды, сондықтан біз Будапештте, Прагада және Венада болдық. Қажырлы еңбек пен көңілді түндерді біріктірудің ең жақсы мүмкіндігі – саяхат кезінде жасағанымыздай, сәтті ұстап қалу. Сонымен қатар, біздің қаншалықты ұқсас екенімізді түсіндім: халықаралық студенттер де ақылсыз түннен кейін тестке
Әрбір ғажайып шытырман оқиға кенеттен қабылданған шешімнен басталады. Бірде сіз жаңа нәрсені байқап көргіңіз келеді, тіпті аздап қорқыныш немесе белгісіздік сезінесіз, бірақ содан кейін өмір салтыңыз бұрынғыдай болмайды. Жастар — әлемге ашық, батыл зерттеушілер. Сол кезде көп студенттердің өмірін өзгертіп, толтырып жіберетін нәрсе 'exchange programs' деп аталады. Мен ерекшелік емеспін, сондықтан Work and Travel USA бағдарламасында жаңа тәжірибе жинауға дайынмын. Оливер Уэнделл Холмс былай деген: “Жаңа тәжірибе арқылы кеңейген ақыл ешқашан өзінің бұрынғы өлшемдеріне қайтып келе алмайды.” Алмасу бағдарламалары болашаққа елеулі әсер ететін маңызды жеке өзгерістер туралы. Студенттер жаңа мәдениеттіенуден, жаңа қала мен елді зерттеуден, жаңа адамдар мен қауымдастықты танып-білу және жаңа дағдылар мен көптеген таңғажайыптарды меңгеруден тұратын баға жетпес тәжірибе алады. Әрине, бұл дүниетанымды кеңейтеді, бірақ олар өзіңді және өмірдегі мақсатыңды табуға көмектесе алады. Мен жастардың саяхаттары әр адамның тұлға ретінде өсуіне көмектесетініне сенімдімін, сондықтан осы тәжірибеден кейін оған қатыспаған құрдастардан айырмашылық айқын байқалады. Бұл — өсу туралы, және мен айтқым келетін нәрсе — кейде жылдам және ыңғайсыз жолмен өсу. Студенттер — өзгерістердің қозғаушы күші, өйткені олар өздерінің айналасына жақсы қоғам құруға қабілетті. Сондықтан алмасу бағдарламалары жастардың басқа мәдениеттерден не алуға болатынын тануға және оны өз отанына енгізуге тамаша құрал бола алады. Бағдарламалардағы мәдениетаралық өзара әрекет барысында студенттер өз мәдениетін, дәстүрлерін және ерекшеліктерін бір-бірімен бөлісе алады, сондықтан нәтиже әлдеқайда үлкеннің комбинациясы болады. Айтпақшы, мен Америкада олардың әлемін үйреніп түсіну мүмкін екеніне үміттімін (мен мұны 100% болатынына сенімдімін) және сонымен қатар әртүрлі мәдениеттерден келген басқа студенттерден қызықты нәрселерді білетін боламын. Сонымен қатар, алмасу бағдарламалары формалды емес білім берудің ең маңызды түрлерінің бірі. Мектептерде немесе университеттерде біз әдетте кітаптармен, дәрістермен, мұғалімдермен және басқа стандартты нәрселермен оқитын едік, бірақ жастар саяхаттарында студенттер практикалық сабақтар алады. Жаңа жағдайлар сізді өзіңізге тәуелсіз қамқор болуға мәжбүр етеді. Бұл өмір мектебі тәрізді, мұнда студенттер көптеген қиындықтарға тап болады — бюджетті ұйымдастырудан бастап жаңа қалада қажетті орын табуға дейін. Дегенмен, шынында да ересек болу сәті жастар саяхаттарының арқасында керемет болуы мүмкін. Жоғарыда сипаттағаным менің де тәжірибеме қатысты. 2022 жылдың шілдесінде мен Чехияның Брно қаласындағы Masaryk University-де өткен Summer School “Waves and Ebbs of Democracy”: Lessons learnt from Central European 'There and Back Again” бағдарламасында болдым, және бұл тамаша үш апта болды. Біздің оқыту жоспары болғаннан бөлек, мен жаңа елді зерттеп, Грузия, Гонконг, Ұлыбритания, Сербия, Черногория және Армениядан келген жаңа адамдармен араласып, керемет уақыт өткіздім. Ашық айту керек, оларға араласып, ukrainа-ға ресейлік басқыншылық туралы өз ойларым мен сезімдерімді бөлісу қызықты болды. Кейде олар украин контекстін түсінбейтінін байқадым, сондықтан менің міндетім оның қалай болатынын сипаттау болды. Алдымен мен оларды біздің мәдениетімізбен таныстырғым келді, кейін оларға тарихымыз бен ержүрек адамдарымыз туралы айттым. Адамдарды ештеңе тамақтай интригалап тыныштандырмайды, сондықтан топ үшін дәстүрлі украин тағамы борщ пісіре шештім. Олар біздің армияға донат жасап алғыс айта алды. Осылайша екі мақсат орындалды: біз Украина жеңісіне қосылдық, ал халықаралық студенттер мәдениетім және жалпы Украина туралы көбірек білді. (Бейне осында) Сонымен қатар, бұл бағдарлама Орталық Еуропада саяхаттауды қамтыды, сондықтан біз Будапештте, Прагада және Венада болдық. Қиын жұмысты және көңілді түндерді біріктірудің ең жақсы мүмкіндігі — біз сапарлар кезінде жасаған сәттерді дәл ұстап қалу. Сонымен қатар, біз қаншалықты ұқсас екенімізді түсіндім: халықаралық студенттер де жи
America was created for everyone and it is full of fun. You can live there as you want. Of course under the American laws. You have the rights and duties. If you are under 21, you can’t drink alcohol. It’s prohibited by Federal law. During my trip in America I found a lot of friends from different countries of the world. Most of my friends are from Bulgaria, Ukraine, Moldova, Romania and Turkey etc. We are still keeping in touch. Some of them invited me to see their countries. And I decided to write something about them. The first person who I met in Rehoboth Beach was Mirela Balan – helpful Balkan girl. She is very friendly, intelligent, attractive, beautiful and clever. She is from Romania and she has been living in America for some years. When I was working in Corner Grille as kitchen assistant, she also worked there as waitress. She is really nice person and true friend. I dream to see her again and I believe that my dream will come true in one day… Рехоубас Бич әлемнің әр түпкірінен келген студенттерге толы. Көпшілігімен көшеде, автобустарда, шіркеулерде танысамыз. Келесі танысқан достарым Болгариядан келген Моника Магеранова мен Диди Илиева болды. Біз «Walmart» супермаркетіне бара жатырғанда таныстық. Моника маған телефон таңдауға көмектесті. Оған дейін 3-4 күн телефонсыз жүрдім. Иә, телефонсыз жүру де оңай шаруа емес екен. Осы кезде мен біздің өміріміз ұялы телефонға әбден байланып қалғанын түсіндім. Елде жүргендебір жағдай болса болды, бірден телефонға жүгіреміз. Осы әдетіме басып мен де қалтамда тұрған ұялы телефоныма жармасамын, қолыма алып, бетіне бір қарағаннан кейін барып оның бұл жерде маған көмектесе алмайтынын түсінемін. Сол кезде ғана барып ояндым. Айнала қаптаған адамдар болса да, менің жаным жалғыздықты сезінді. Менің ол жақта расымен де ешкімім жоқ еді. Ең болмағанда қолымда Wi-fi ұстап интернетке кіретін телефонымда жоқ. Басқаларының қолында ең болмағанда осы телефондары болды ғой. Ал менде мүлде ештеңе де болған жоқ. Ешкім үйретпесе де жылдар бойы тыраштанып үйренген француз тілінің мұндай пайдасы болмай қалды. Қолымдағы жалғыз қаруым ағылшын тілі ғана болды. Осы сәттен бастап мұның өте қуатты қару екенін түсіндім. Осы қаруды еркін меңгергенде ғана өмірім жақсара түсті. Иә, расымен де ағылшын тілі әлемдегі ең құдіретті қару. Осы қаруды әрбір қазақтың баласы жетік меңгерсе, бізді ешбір жау ала алмайды. Америкада көптеген адамдармен таныстым. Олардың бәрін жеке-жеке жазып отыру мүмкін емес. Солардың ішіндегі ең бір назар аударарлық дегендеріне ғана қысқаша тоқталып өтпекпін. Мен үшін ерекше әсер қалдырған адамның бірі Косовалық қыз Аржета Забели (Arjeta Zabeli) болды. Мен онымен 2014 – жылдың 20 тамызы күні Пенсильвания штатына барған кезде таныстым. - Hi! - Hi! - What’s your name? - Arjeta. - Oralbek.- - Nice to meet you! - Nice to meet you too! Where are you from? - Kosova. - Kosova? Oh, really? -Yes… Do you know Kosova? - Yes, I know Kosova. - Where is it? - It’s in Balkan Peninsula. Between Serbia, Albania, Montenegro and Macedonia. She was wondered and said: “You are the first person who knows Kosova. Nobody knows Kosova here”. - I know. It’s new country… That’s why most of people don’t know about it. - How do you know Kovosa? - I like politics. I know your President Ibrahim …(I couldn’t remember his last name) - Ibrahim? Our President is woman…. - I know. Your first President… Who was his last name…? - Do you mean Ibrahim Rugova? - Yes! Ibrahim Rugova. He was very nice person… Ол менің Ибрагим Ругова туралы да білетінімді білгенде қатты таң қалды. Себебі Тәуелсіздігін 2008 – жылы ғана алған Косова тұрмақ 1991 – жылы Тәуелсіздік алған Қазақстанның өзін Америкада көптеген адамдар біле бермейді. Білсе де кинодан ғана біледі. Иә, расымен де Ибрагим Ругова жақсы адам болды. Бірақ ол елінің Тәуелсідік алғанын көре алмай кетті. Тәуелсіздіктен 2 жыл бұрын 2006 – жылы 62 –ге қараған шағында дүниеден өтті. Мен сонау Балқан түбегінде орналасқан шағын ғана елдің адамдарын Америкада кездестіремін деп ешқашан да ой
+7
Жұмыс орныма барар жолда армандауға және алда мені не күтіп тұрғаны туралы ойлануға уақытым болды. Бақытыма орай, мен өзім сияқты Вирджиния штатындағы Атлант мұхитының жағалауындағы жайлы, тыныш қалашық – Вирджиния-Бич қаласын күтіп тұрған үш орыс студент қызымен танысып үлгердім. Бірден айтайын, кеткенге дейін бұл өте жалықтыратын жер екені туралы көптеген жағымсыз пікірлер естіген едім. Бұл мифті жоққа шығарайық! Жалықтыратын жер тек шытырман оқиға іздеуге және көңілді әрі қызықты таныстар табуға ниет болмаған жерде ғана болуы мүмкін! Иә, Вирджиния-Бич – бұл өзінің барлық жылтырағымен, қымбат барлары мен мейрамханаларымен, әдемі жағажайларымен және пафосты энергиясымен Майами емес. Бұл өзінің атмосферасы мен өзіндік «жылтырағы» бар, сонымен қатар, менің ойымша, кез келген талғамға сай ойын-сауықтары жеткілікті тыныш және жайлы қалашық. Дегенмен, ең бастысы қалада барлардың немесе түнгі клубтардың болуы емес, сенің айналаң! Америкада болған кезде сезінген ең үлкен бақытым – мені қоршаған адамдармен уақыт өткізу. Work and Travel USA бағдарламасы бойынша келген әртүрлі елдерден келген ондаған студенттер, американдықтар, сондай-ақ Америкада ұзақ уақыт бойы тұрып жатқан орыс тілді жігіттер мен қыздар, достардың достары, достардың достарының таныстары және т.б. – сен бәрі бір-бірін танитын, махаббат пен достықтан, қуаныш пен көңіл көтеруден бастап көз жасы мен қоштасуға дейінгі барлық нәрсе үстемдік ететін реалити-шоуға түсіп қалғандай боласың. Сондықтан, ең алдымен, осы бағдарлама бойынша АҚШ-қа саяхат – бұл жақсы «өмір мектебі»! Әрине, Work and Travel USA бағдарламасы, ең алдымен, халықаралық мәдени алмасу бағдарламасы екенін ұмытпау керек! Американдықтармен қарым-қатынастан бөлек, мен Украина, Молдова, Түркия, Косово, Румыния, Черногория, Қазақстан, Түрікменстан, Чехия, Беларусь сияқты елдерден келген таңғажайып адамдармен кездестім. Мен қаншалықты банальды естілсе де, біздің әртүрлі тілдерде сөйлегеніміздің маңызы жоқ екеніне көз жеткіздім. Мәдени ерекшеліктерге, әр елдің менталитетіне, дініне және басқаларына қарамастан, бәріміз өзімізді біртұтас сезіндік. Жастар, жаңа нәрселерге ашық, мейірімді бола отырып, біз бір-бірімізбен өз елдеріміздің дәстүрлері туралы әңгімелермен бөлістік, басқа тілдегі белгілі бір фразаларды айтуды және түсінуді үйрендік. Мен мәдени алмасу процесінің бір бөлігі болғаныма, басқа ұлттар туралы көп нәрсе біліп қана қоймай, басқалардың Ана Ресейді тануына өз үлесімді қосқаныма қуаныштымын.


+2
Черногория қалалары
Черногория ішіндегі орындар
Іздеген жеріңізді таппадыңыз ба? Іздеу жүйесі кез келген тілді түсінеді. Іздеуді ашу