Мен Астанадағы Американ консулдығынан интервьюден өтуге 2014-жылдың 29 сәуірі күні кірдім. Сенімді дереккөзден алынған ақпарат бойынша бұл күні 100 студент кіріп, оның 3-еуі «әткәз» алыпты. «Әткәз» алғандардың бірі соңғы курс студенті екен... Елшілік мемлекет ішіндегі шағын мемлекет сияқты. Ол өзге мемлекеттің территориясы болып саналады. Оған ешқандай да өзге мемлекет қол сұға алмайды. Осыны пайдаланған кейбір қуғын көрген саясаткерлер өзге елдің елшіліктерін паналап жатады. Американ елшілігі де Америка аумағыны болып саналады. Бұл жерге кірген кезде менің есіме 1956 – жылғы Венгриядағы революциясы кезінде венгрлерді Кеңес әскері күшпен басқаннан кейін Будапешттегі Югаславия елшілігене қашып барып, сол жерде 2 жылдай жатқан Венгрия премьер-министрі Имре Надь пен 2002 – жылы Алматыдағы Француз елшілігін паналаған «Қазақстанның Демократиялық Таңдауы» қозғалысының жетекшісі Ғалымжан Жақиянов түсті. Бұл екеуі де кейін елшіліктен әртүрлі айла-тәсілдермен шығарылып, сотқа тартылған. Имре Надь 1958 – жылы өлім жасасына кесілсе, Ғалымжан Жақиянов 7 жылға сотталып кете барды... Америкаға баруға талаптанған студенттердің ішінде жігіттерге қарағанда қыздардың саны басым. Олардың басым көпшілігі өзіміздің қаракөз қазақтың қыздары. Неткен сұлу, неткен сүйкімді..? «Осылардың бәрі визадан өтіп Америкаға баратын болса, оларды көріп америкалықтар бір көзайым болатын болды-ау! Болса болсын, мейлі! Қазақта «Болмасын деген оңбасын!» деген бар ғой. Бәрі де барсын Америкаға. Америкалықтар да көрсін, бізде қандай асыл байлықтың бар екенін. Тек тиіспесе болғаны... Мұндай қазақтың сұлу қыздарын көргенде Борат туралы сөз қозғауға да, ойлауға да шамалары келмей қалар бәлкім. Лайым солай болғай! Көздері мөлдіреген қазақтың «Сүйкімді Қуыршағына» не жетсін шіркін! Қазақтың «Сүйкімді Қуыршағына», оның асыл махаббаты мен пәк сезіміне тең келер құдірет жоқ шығар бұл дүниеде... Маған әлемнің бар байлығын ұсынса да, қазақтың «Сүйкімді Қуыршағын» ешкімге де, ештеңеге де айырбастамас едім...» - осылайша қыздарға көз тастап қалың ойға шомылып отырғанымда кезек маған да жетті. Орнымнан ақырын ғана қозғалып, өзімді шақырған терезеге бардым. Оқ өтпейтін қалың терезенің арғы жағында жасы 30-дар шамасындағы көзілдірік таққан, қысқа шашты, аққұбаша келген американ жігіт отыр... Мен өз ағылшыныма сенімді едім. Бұған дейін де Ақтөбеге келген бірнеше шетелдікпен сөйлесіп көргенмін. Бірде қалаға келген итальяндық инженер жігітке аудармашы болсам, тағы бірде Американ қызбен танысқанмын. Бірақ мені қобалжытып тұрған ағылшын тілі емес, басқа нәрсе. Мен нашар естимін. Кезінде, 1 курста жастықпен қыс кезінде жалаңбас жүріп, құлағыма салқын тигізіп алғанмын. Содан бері құлақтан зардап шегіп келемін. Қанша рет дәрігерге көрініп, ем қабылдасам да, бәрібір бұрынғыдай дұрыс естімейтін болдым. Сұрақты анық естісем түсінерім анық. Түсінген сұраққа тиісті жауабын беремін. Ести алмасам ше? Ести алмасам қайта сұрауға қақым бар. Ал қате естісем ше? Қате естісем қате жауап берерім анық. Қойған сұрағына қате жауап алған консул менің ағылшыным нашар екен деп есептейді. Құлағымның дұрыс естімейтінін қайдан білсін ол. Мен оған бірден құлағымның дұрыс естімейтінін айтып, қаттырақ сөйлеуін сұрауға да ағылшыным жететін еді, бірақ олай істесем «Құлағың есімесе Америкаға несіне барайын деп жүрсің деп?» сұрауы ықтимал ғой. Содан соң «Денсаулығында кінәрат бар» деп тауып, автоматты түрде «әткәз» беруі ғажап емес. Қалың әйнектің арғы жағынан шыққан дауысты есту расымен де оңай болмас маған... Әйткенмен де шегінерге жол жоқ. Алдымызда Америка! Өткен жылы да, осы жылы да, ауызша түрде де, жазбаша түрде де біздің миымызға құйып, әбден сіңіріп тастаған «Визадан өтудің» номері бірінші ережесі: «Консулмен сыпайы болу». Сыпайылық сәлемдесуден басталады. Консулдың алдына барғанда не сұрар екен деп күтіп тұрмай бірден сәлемдесу керек. Сәлеміңді ала ма, алмайды ма, ол консулдың өз шаруасы. Номері екінші ереже: «Консулдың алдына барғанда міндетті түрде күлімсіреп тұру керек. Қандай жағдай болмасын консулға қарап
+2